Nöbetçi Eczaneler
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin NATO üyeliğinin ilk yıllarına (1952-1959) ait çok değerli ve tarihi bir film arşivini araştırmacılar ile kamuoyunun erişimine açtı.
Soğuk Savaş döneminin diplomatik, siyasi ve askeri atmosferini gözler önüne seren bu özel arşivde; Adnan Menderes’in kritik Paris temaslarından, daha önce hiç yayınlanmamış Fahri Korutürk kayıtlarına kadar pek çok görsel belge yer alıyor.
Menderes’in Kritik 1957 Paris Zirvesi Kayıtları İlk Kez Yayında
Arşivin en çok dikkat çeken bölümlerinden birini, dönemin Başbakanı Adnan Menderes’in 16-19 Aralık 1957 tarihlerinde Fransa’da gerçekleştirilen NATO Hükümet Başkanları Toplantısı’na katıldığı tarihi anlar oluşturuyor.
-
Zirvenin Önemi: Sovyetler Birliği’nin artan askeri/teknolojik kapasitesine karşı NATO’nun caydırıcılığını artırmayı hedefleyen bu kritik Soğuk Savaş zirvesinde, Menderes’e Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu eşlik ediyor.
-
Görüntülerde Ne Var?: Adnan Menderes’in NATO liderleriyle gerçekleştirdiği üst düzey temaslar, Fransa Başbakanı Felix Gaillard ile yaptığı özel görüşme ve Türk heyetinin NATO Karargahı’ndaki diplomatik mesaisi kare kare kayıtlarda yer alıyor.
Kuruluş Yılları, İlk Ortak Tatbikatlar ve “NATO Göklerde” Filmi
Tarihi arşiv, Türkiye’nin ittifaka resmen katıldığı 1952 yılından itibaren askeri ve lojistik entegrasyon sürecini de belgeliyor:
-
Köprülü’nün Konuşması: Türkiye’nin NATO üyesi olarak uluslararası sahneye çıktığı ilk dönem olan 1952 Atlantik Konseyi Toplantısı sonrası, Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü’nün yaptığı tarihi değerlendirme konuşması arşivde yer alıyor.
-
İlk Ege ve Akdeniz Manevraları: 1953 yılında Türkiye, Yunanistan ve İtalya’nın katılımıyla Güneydoğu Avrupa’da gerçekleştirilen ve Türkiye’nin ilk müşterek askeri faaliyeti olan ortak NATO tatbikatlarının görüntüleri yayınlandı. Kayıtlarda iki ülke deniz kuvvetleri komutanlarının resmi ziyaretleri de görülüyor.
-
“NATO Göklerde” Belgeseli: NATO Enformasyon Servisi tarafından o dönem hazırlanan bu özel yapımda; askeri-sivil havacılık koordinasyonu, radar sistemleri ve ittifakın Soğuk Savaş dönemindeki hava savunma doktrini anlatılıyor.
Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk’ün Görülmemiş Koramiral Kayıtları
Arşivin en büyük sürprizlerinden biri ise, ilerleyen yıllarda Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin 6. Cumhurbaşkanlığı makamına tırmanacak olan Fahri Korutürk‘e ait.
NATO’nun kuruluşunun 10. yılı dolayısıyla 1959 yılında düzenlenen resmi törene Koramiral rütbesiyle katılan Fahri Korutürk’ün daha önce hiç görülmemiş kayıtları ilk kez bu arşivle gün yüzüne çıkarıldı. Bu görüntüler, Korutürk’ün askeri diplomatik geçmişine ve Türkiye’nin ittifak içindeki köklü rolüne dair benzersiz birer görsel vesika niteliği taşıyor.