Irak yönetimi, görüşmeler tamamlanana kadar mevcut anlaşmanın en az bir yıl daha uzatılmasını talep ederken, Türkiye’nin mevcut koşullarla süre uzatımına sıcak bakmadığı ifade ediliyor.
Türkiye tam kapasite ve uzun vadeli garanti istiyor
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Türk yetkililer, yeni anlaşmanın geçmişte yaşanan sorunları ortadan kaldıracak hükümler içermesi gerektiğini belirtiyor.
Türkiye’nin günlük 1,5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip hattın tam kapasite kullanılmasını istediği belirtilirken, Irak tarafının uzun vadeli kullanım taahhüdü vermesinin de beklendiği ifade ediliyor.
Ankara’nın ayrıca 5 ila 10 yıl arasında değişen sürelerde garanti talep ettiği ve hattın kullanılmaması halinde belirli ücretlerin ödenmesini içeren maddelerin anlaşmaya eklenmesini istediği belirtiliyor.
“Mevcut haliyle devam etmesi mümkün değil”
Türk tarafı, geçmiş yıllarda iki ülke arasında yaşanan hukuki anlaşmazlıklara dikkat çekerek, uluslararası tahkim sürecine konu olan mevcut anlaşmanın aynı şartlarla sürdürülmesinin mümkün olmadığını değerlendiriyor.
Yetkililer, yeni dönemde daha sürdürülebilir ve karşılıklı yükümlülükleri net şekilde belirlenmiş bir çerçevenin oluşturulması gerektiğini vurguluyor.
Irak ihracatı artırmayı hedefliyor
Irak Petrol Bakanlığı ise mevcut görüşmeler sonuçlanana kadar anlaşmanın uzatılmasını istiyor.
Irak Devlet Petrol Pazarlama Şirketi SOMO tarafından yapılan açıklamalarda, mevcut ihracatın günlük yaklaşık 170 ila 180 bin varil seviyesinde olduğu belirtildi.
Öte yandan Bağdat yönetimi, Irak Bölgesel Kürt Yönetimi ve Kerkük sahalarından çıkarılan petrolün Ceyhan Limanı üzerinden sevkiyatını artırmayı hedefleyen yeni bir planı da onayladı.
Plan kapsamında günlük ihracat miktarının önümüzdeki aylarda 220 bin varilden 770 bin varile çıkarılması amaçlanıyor.
Taraflar anlaşamazsa sevkiyat durabilir
Müzakerelerden sonuç alınamaması halinde petrol sevkiyatının geleceği belirsizliğini koruyor.
Kulislere yansıyan bilgilere göre taraflar arasında yeni bir mutabakat sağlanamazsa Türkiye, Irak’tan mevcut sevkiyatların durdurulmasını talep edebilir.
Böyle bir durumda nihai kararın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından verileceği belirtiliyor.
Tahkim kararı ilişkileri etkilemişti
Türkiye ile Irak arasında petrol taşımacılığı konusunda yaşanan anlaşmazlık, daha önce uluslararası tahkim sürecine taşınmıştı.
Uluslararası Tahkim Mahkemesi, Irak merkezi hükümetinin onayı olmadan yapılan petrol sevkiyatları nedeniyle Türkiye aleyhine yaklaşık 1,5 milyar dolarlık tazminat kararı vermişti.
Bunun ardından yaşanan süreçte, Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası hattaki teknik sorunlar gerekçe gösterilerek petrol akışı durdurulmuş, bakım çalışmalarının ardından hat yeniden devreye alınmıştı.
Bölgesel gelişmeler ve enerji piyasalarındaki hareketlilik nedeniyle zaman zaman kesintiye uğrayan hattın geleceği, Ankara ile Bağdat arasındaki görüşmelerin sonucuna göre şekillenecek.
