Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 81’inci Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşma ile uluslararası sisteme ilişkin değerlendirmelerini ele alan yazılı bir açıklama yayımladı.

Bahçeli, Erdoğan’ın BM kürsüsünden verdiği mesajların Türkiye’nin uluslararası sistemin yapısına ilişkin uzun süredir dile getirdiği görüşlerle örtüştüğünü belirterek Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür etti.

“Dünya 5’ten büyüktür kapsamlı bir reform çağrısıdır”

Bahçeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından uzun süredir dile getirilen “Dünya 5’ten büyüktür” yaklaşımının yalnızca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısına yönelik bir eleştiri olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Bu yaklaşımın farklı coğrafyaların, milletlerin ve medeniyetlerin küresel karar alma süreçlerinde daha fazla temsil edilmesini öngören kapsamlı bir reform çağrısı olduğunu ifade eden Bahçeli, BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimî üyesinin sahip olduğu veto yetkisine de dikkat çekti.

Bahçeli, mevcut veto sisteminin özellikle savaş, çatışma ve insani kriz dönemlerinde uluslararası toplumun ortak hareket etmesini güçleştirdiğini belirterek sistemin değiştirilmesi gerektiğini savundu.

Bahçeli’den Erdoğan’a teşekkür

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasını değerlendiren Bahçeli, şu ifadeleri kullandı:

“81’inci Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda sessiz milyonların sesi olan, hakkın ve haklının yanında duran; açık, güçlü ve etkileyici mesajlarıyla Türk milletinin haklı duruşunu ve iradesini bütün dünyaya duyuran Sayın Cumhurbaşkanımıza bir kez daha teşekkürlerimi ifade ediyorum.”

Bahçeli ayrıca Erdoğan’ın konuşmasına ilişkin, “Hakkın yanında olan Erdoğan’a teşekkürler. Erdoğan’ın konuşması insanlığı ferahlattı” değerlendirmesinde bulundu.

“Mevcut uluslararası sistem sürdürülebilir değil”

Bahçeli açıklamasında, dünyada devam eden savaşlar, bölgesel krizler ve insani sorunların mevcut uluslararası sistemin işleyişini yeniden tartışmaya açtığını belirtti.

Birleşmiş Milletler başta olmak üzere küresel karar alma mekanizmalarının günümüzdeki siyasi, ekonomik ve jeopolitik dengeleri yeterince yansıtmadığını savunan Bahçeli, özellikle Güvenlik Konseyi’nin yapısının ve veto sisteminin reformdan geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

Bahçeli, “Haklının güçsüz, güçlünün haklı olduğu adaletsiz bir yapının sürdürülebilir olması mümkün değildir” sözleriyle mevcut sisteme yönelik eleştirisini dile getirdi.

Filistin ve KKTC mesajlarına destek

Bahçeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM konuşmasında Filistin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti konusunda verdiği mesajları da değerlendirdi.

Erdoğan, 22 Eylül’deki BM Genel Kurulu hitabında Filistin meselesine geniş yer verirken uluslararası sistemin ve Birleşmiş Milletlerin mevcut yapısının reforme edilmesi gerektiğini söyledi. BM kayıtlarında da Erdoğan’ın çok taraflı sisteme güvenin yeniden tesis edilmesi ve BM’nin reformdan geçirilmesi çağrısı yaptığı belirtiliyor.

Bahçeli ise bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin Devleti kurulmasına yönelik mesajlar ile Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsüne ilişkin çağrılara destek verdiğini açıkladı.

Veto yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması çağrısı

Bahçeli’ye göre BM reformu yalnızca Güvenlik Konseyi’nin üye yapısının değiştirilmesiyle sınırlı kalmamalı.

Genel Kurulun etkinliğinin artırılması, temsil adaletinin güçlendirilmesi, karar alma süreçlerinin daha şeffaf ve hesap verebilir hale getirilmesi ile uluslararası hukukun bütün devletlere eşit biçimde uygulanması gerektiğini ifade eden Bahçeli, veto imtiyazının kaldırılması veya sınırlandırılmasını da reform sürecinin önemli başlıklarından biri olarak gösterdi.

BM Genel Sekreteri António Guterres de 81’inci Genel Kurul’un açılışındaki konuşmasında Güvenlik Konseyi reformuna ihtiyaç bulunduğunu belirtmiş ve Afrika’nın daimî temsilinin bulunmamasını “savunulamaz” olarak nitelendirmişti.

“Daha adil bir uluslararası düzen”

Bahçeli açıklamasının sonunda Türkiye’nin uluslararası sistemin daha kapsayıcı bir yapıya kavuşturulmasına yönelik yaklaşımına destek verdiklerini belirtti.

Kalıcı barış ve adalet için farklı kıtaların ve toplumların küresel karar alma süreçlerinde daha etkin biçimde temsil edilmesi gerektiğini savunan Bahçeli, uluslararası hukukun bütün ülkeler bakımından eşit uygulanmasının önemine işaret etti.

MHP olarak Birleşmiş Milletler ve uluslararası sistemde kapsamlı reform yapılması gerektiği yönündeki görüşlerini sürdüreceklerini belirten Bahçeli, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu konuları uluslararası kamuoyunun gündemine taşımasını desteklediklerini ifade etti.