ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden gerilim, Hürmüz Boğazı ve iki ülke arasındaki müzakere sürecine ilişkin yeni açıklamalarda bulundu.
Trump, İran’a karşı askeri operasyonların yeniden başlatılmasını değerlendirip değerlendirmediğine ilişkin soruya kısa ancak dikkat çekici bir yanıt verdi.
“Bunu her zaman düşünüyorum”
Trump, İran’a yönelik saldırıların yeniden başlamasının gündemde olup olmadığı sorulduğunda, “Bunu her zaman düşünüyorum” dedi.
ABD Başkanı aynı açıklamasında, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak amacıyla Washington ile anlaşmaya çalıştığını ileri sürdü.
Trump, İran’ın anlaşma yapmak istediğini ancak Tahran’ın sunduğu teklifin kendi yönetiminin kabul etmek istediği şartları karşılamadığını söyledi.
İran’ın 7 günlük teklifine mesafeli
İran yönetimi geçtiğimiz günlerde ABD’ye Hürmüz Boğazı’nın 7 gün içerisinde yeniden açılmasını ve nükleer müzakerelerin başlamasını içeren bir plan sundu.
Tahran’ın planında ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması, İran petrolüne yönelik bazı yaptırımların gevşetilmesi ve dondurulmuş bazı İran varlıklarının serbest bırakılması gibi talepler bulunuyor.
Trump yönetiminin ise İran’ın teklifini mevcut haliyle kabul etmediği bildiriliyor.
Yeni görüşmeler gündemde
Trump, İran ile yeni görüşmelerin bu hafta yapılmasını beklediğini de açıkladı.
ABD Başkanı, İran’ın anlaşma istediğini ancak taraflar arasındaki şartlarda hâlâ önemli farklılıklar bulunduğunu söyledi.
ABD’li temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın geçtiğimiz günlerde New York’taki BM Genel Kurulu sırasında İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile dolaylı görüşmeler gerçekleştirdiği bildirildi.
Hürmüz’den 20 milyon varilden fazla petrol geçtiğini söyledi
Trump’ın gündemindeki bir diğer başlık Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatı oldu.
ABD Başkanı, hafta sonu boğazdan savaşın başlamasından bu yana en yüksek miktarda petrol geçirildiğini savunarak rakamın 20 milyon varili aştığını söyledi.
Bir ABD Savunma Bakanlığı yetkilisi de cuma gecesi yaklaşık 22 milyon varil petrolün boğazdan ihraç edildiğini belirtti.
Ancak bağımsız petrol ve gemi takip şirketlerinin verileri, ABD yönetiminin açıkladığı rakamlarla her zaman örtüşmüyor. Reuters’ın aktardığına göre bazı özel sektör tahminleri günlük Hürmüz geçişlerini ABD yönetiminin açıkladığı seviyelerin oldukça altında gösteriyor.
Hürmüz küresel petrol piyasasının merkezinde
Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
Savaş öncesinde boğazdan günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü geçtiği tahmin ediliyordu. Bölgedeki çatışmalar, tanker trafiğinin aksaması ve saldırı riski petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.
Nükleer program temel anlaşmazlık konusu
ABD ile İran arasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın yanı sıra İran’ın nükleer programı da temel anlaşmazlık başlıkları arasında bulunuyor.
Trump yönetimi İran’ın nükleer silah geliştirmesine izin verilmeyeceğini belirtirken, Tahran yönetimi deniz ablukasının kaldırılması ve yaptırımların hafifletilmesini öncelikli şartlar arasında gösteriyor.
Taraflar arasındaki diplomatik temaslar sürerken, Trump’ın askeri seçeneğin hâlâ masada olduğuna işaret eden açıklaması bölgedeki gerilimin tamamen sona ermediğini gösteriyor.
